Przepisy ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej określają, jakie kategorie cudzoziemców mogą prowadzić działalność gospodarczą na zasadach, jak obywatele polscy, np. w formie samozatrudnienia, a jacy cudzoziemcy muszą podporządkować się odrębnym zasadom. 

Ograniczenia możliwości podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej dotyczą obywateli państw trzecich i bezpaństwowców, którzy m.in.:

• nie posiadają zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE lub określonych typów zezwoleń na pobyt czasowy (w tym m.in. Niebieska Karta UE czy zezwolenie na pobyt czasowy w celu połączenia się z rodziną);
• nie są objęci na terytorium Polski ochroną międzynarodową, ochroną czasową lub krajowymi formami ochrony przed wydaleniem;
• nie posiadają ważnej Karty Polaka.

Chcesz wiedzieć więcej? Przejdź na stronę biznes.gov.pl - otwórz link. Masz wątpliwości, jak interpretować przepisy? Skorzystaj ze wsparcia Ministerstwa Rozwoju i Technologii.

Cudzoziemiec jest obywatelem państwa trzeciego lub bezpaństwowcem, a w chwili wystąpienia z wnioskiem w tej sprawie przebywa na terytorium Polski legalnie ( z wyłączeniem pobytu m.in. w celach humanitarnych).

Zarówno deklarowanym, jak i rzeczywistym celem pobytu cudzoziemca w Polsce jest prowadzenie działalności gospodarczej, na podstawie obowiązujących przepisów i w określonej formie, tj.:

• na podstawie wpisu do CEIDG;
• w formie spółek prawa handlowego, których jest wspólnikiem lub akcjonariuszem - poprzez pełnienie funkcji w zarządzie spółki z o.o. lub spółki akcyjnej, prowadzenie spraw spółki komandytowej lub komandytowo-akcyjnej przez komplementariusza lub działanie w charakterze prokurenta. 

Okoliczność ta stanowi podstawę ubiegania się o zezwolenie na pobyt czasowy, a jednocześnie musi uzasadniać jego pobyt w Polsce przez ponad 3 miesiące.

- w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub potwierdzenie pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium Polski.

Cudzoziemiec ma źródło stabilnego i regularnego dochodu (zatem cechującego się względną trwałością i ciągłością), który wystarcza na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu.

Cudzoziemiec musi mieć zatem prawo do korzystania z konkretnego lokalu mieszkalnego, gdzie może faktycznie przebywać. 

Prawo do zamieszkiwania musi być potwierdzone poprzez przedstawienie dokumentu potwierdzającego to prawo.

- w tym zależnie od nałożonych na niego obowiązków i określonego sposobu ich realizacji:

• złożył za pośrednictwem MOS wniosek o udzielenie zezwolenia w postaci elektronicznej w sposób określony w przepisach wraz z niezbędnymi załącznikami;
• uiścił należną opłatę skarbową;
• stawił się na wizytę w urzędzie wojewódzkim, zgodnie z wezwaniem, a w jej trakcie:
  • okazał ważny dokument podróży (lub w uzasadnionych przypadkach, jeśli nie posiada dokumentu podróży, a jego uzyskanie nie jest możliwe - inny dokument potwierdzający jego tożsamość i obywatelstwo);
  • złożył odciski linii papilarnych;
  • złożył wzór podpisu.

Szczegółowe objaśnienie uwzględniające wyjątki od zasad ogólnych znajdziesz w etapie: "Wypełnienie i złożenie wniosku" oraz w etapie: "Postępowanie w sprawie" w sekcji "Osobiste stawiennictwo".

Wypełnij formularz w MOS w formie elektronicznej, zgodnie z pouczeniem. Następnie podpisz go podpisem zaufanym lub kwalifikowanym podpisem elektronicznym za pośrednictwem login.gov.pl, po dodaniu niezbędnych załączników.

W szczególnie uzasadnionym przypadku, jeśli nie posiadasz ważnego dokumentu podróży i nie jest możliwe jego uzyskanie, możesz załączyć skan innego dokumentu potwierdzającego w sposób niebudzący wątpliwości Twoją tożsamość. Jednocześnie powinieneś udokumentować (poprzez dodanie dodatkowego załącznika)  brak możliwości uzyskania dokumentu podróży oraz wysiłki podjęte na rzecz jego uzyskania.

- przedstawiająca wizerunek twarzy, bez nakrycia głowy i szkieł zaciemniających. 

Fotografia powinna spełniać szczegółowe kryteria określone prawem.

Informacja o kryteriach ⇒ otwórz link.

Dokumenty te możesz złożyć wraz z wnioskiem (ale na tym etapie nie musisz). Jeśli nie prześlesz ich wraz z wnioskiem, zostaniesz wezwany przez wojewodę do ich dostarczenia. Uzupełnij wniosek o te dokumenty nie później niż w terminie przewidzianym w wezwaniu.

Listę dokumentów, jakie powinieneś złożyć znajdziesz poniżej - etap 3. "Pozostałe dokumenty". 

• 340 zł 

Należy ją uiścić z góry, z chwilą złożenia wniosku. Jeśli nie zapłacisz tej opłaty wojewoda wezwie cię do jej uiszczenia w terminie, który wynosić będzie od 7 do 14 dni. Jeśli nie zastosujesz się do wezwania, musisz się liczyć z tym, że wojewoda zwróci wniosek w drodze postanowienia.

Sposób uiszczenia

Opłatę skarbową zapłać na rachunek bankowy lub w kasie organu podatkowego, jakim jest prezydent miasta właściwy ze względu na siedzibę wojewody, do którego składasz wniosek. 

Sposób potwierdzenia

Dowód uiszczenia opłaty skarbowej powinien zostać załączony do wniosku o udzielenie zezwolenia jako jeden z jego niezbędnych załączników. Dokument ten dostarcz do wojewody nie później niż w terminie określonym w wezwaniu do dokonania opłaty skarbowej.

Przesyłając wniosek w MOS możesz załączyć elektroniczne potwierdzenie dokonania przelewu wygenerowane z systemu bankowego lub skan dowodu potwierdzającego uiszczenie opłaty skarbowej za udzielenie zezwolenia. 

• 100 zł

Uiszczenie tej opłaty jest warunkiem wydania karty pobytu już po udzieleniu zezwolenia. 

Sposób uiszczenia

Opłatę zapłać na rachunek bankowy lub w kasie organu wydającego dokument (urzędu wojewódzkiego, który udzielił Ci zezwolenia).

Sposób potwierdzenia

Dowód uiszczenia opłaty skarbowej powinien zostać załączony do wniosku o udzielenie zezwolenia jako jeden z jego niezbędnych załączników. Dokument ten dostarcz do wojewody nie później niż w terminie określonym w wezwaniu do dokonania opłaty skarbowej.

Przesyłając wniosek w MOS możesz załączyć elektroniczne potwierdzenie dokonania przelewu wygenerowane z systemu bankowego lub skan dowodu potwierdzającego uiszczenie opłaty skarbowej za udzielenie zezwolenia. 

• cudzoziemiec posiada zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE;
• cudzoziemiec przebywa w Polsce na podstawie wizy Schengen upoważniającej tylko do wjazdu na to terytorium wydanej w celu, o którym mowa w art. 60 ust. 1 pkt 23 ustawy o cudzoziemcach (tj. przyjazdu ze względów humanitarnych, z uwagi na interes państwa lub zobowiązania międzynarodowe);
• cudzoziemiec przebywa w Polsce na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, udzielonego w przypadkach, o których mowa w art. 181 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach – które jest zezwoleniem wydawanym ze względu na okoliczności szczególne wymagające krótkotrwałego pobytu;
• cudzoziemiec jest objęty na terytorium RP formami ochrony międzynarodowej (status uchodźcy, ochrona uzupełniająca), ochrony krajowej (azyl, zgoda na pobyt tolerowany, zgoda na pobyt ze względów humanitarnych) lub innymi formami ochrony (ochrona czasowa) lub ubiega się o udzielenie ochrony międzynarodowej lub o udzielenie azylu;
• cudzoziemiec jest zatrzymany, umieszczony w strzeżonym ośrodku lub stosuje się wobec niego środek zapobiegawczy w postaci zakazu opuszczania kraju;
• cudzoziemiec odbywa karę pozbawienia wolności lub jest tymczasowo aresztowany;
• cudzoziemiec przebywa w Polsce po tym, jak został zobowiązany do powrotu, i nie upłynął jeszcze termin dobrowolnego wyjazdu określony w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, także w przypadku przedłużenia tego terminu;
• cudzoziemiec jest obowiązany opuścić terytorium Polski w przypadkach, o których mowa w art. 299 ust. 6 ustawy o cudzoziemcach (czyli istnieje obowiązek opuszczenia terytorium Polski związany z zakończeniem postępowań wymienionych w tym przepisie);
• cudzoziemiec przebywa poza Polską.

• małoletni do ukończenia 6 roku życia;
  
  

  ⇒ Rodzic, opiekun lub kurator, który w imieniu małoletniego złożył wniosek w MOS, musi stawić się w urzędzie wojewódzkim na wezwanie, aby okazać dokument podróży małoletniego cudzoziemca. Małoletni może, ale nie musi, towarzyszyć mu przy tej czynności.

   

• osoby, które ze względu na chorobę lub niepełnosprawność nie są w stanie dopełnić tego obowiązku. 
  
  

  ⇒ Choroba lub niepełnosprawność uniemożliwiająca stawiennictwo osobiste musi być potwierdzona zaświadczeniem lekarskim. Musi być ono wystawione przez właściwego lekarza specjalistę nie wcześniej niż na 3 miesiące przed złożeniem wniosku. ⇒ Zwolnienie z obowiązku stawienia się w urzędzie nie oznacza automatycznego zwolnienia z pozostałych obowiązków, przewidzianych w przepisach, związanych ze złożeniem wniosku w MOS.

Osoby, które są zwolnione z obowiązku osobistego stawiennictwa dopełniają obowiązku okazania dokumentu podróży w ten sposób, że:

• rodzic lub opiekun prawny małoletniego cudzoziemca (do ukończenia 6 roku życia) stawia się w dacie i miejscu wskazanym, zgodnie z wezwaniem wojewody, aby okazać ważny dokument podróży małoletniego;
  
  
• osoba, która korzysta ze zwolnienia z obowiązku stawiennictwa z uwagi na chorobę lub niepełnosprawność: 
  • przesyła do urzędu wojewódzkiego w formie papierowej lub elektronicznej odpis dokumentu podróży, zgodnie z wezwaniem wojewody.
  • składa odpis tego dokumentu w formie papierowej w biurze podawczym korzystając z pomocy pełnomocnika lub osoby trzeciej, zgodnie z wezwaniem wojewody.

⇒ Jeżeli cudzoziemiec nie posiada ważnego dokumentu podróży i nie jest możliwe jego uzyskanie postępuje analogicznie z dokumentem tożsamości, jaki posiada. Jednocześnie załącza oświadczenie oraz, o ile to możliwe dowody potwierdzające, że nie może uzyskać dokumentu podróży kraju pochodzenia.  ⇒Zgodność z oryginałem odpisu dokumentu musi zostać potwierdzona notarialnie lub poprzez pełnomocnika, który występuje w sprawie (o ile jest on adwokatem lub radcą prawnym).

• małoletni do ukończenia 6 roku życia;
• osoby, od których pobranie odcisków linii papilarnych nie jest fizycznie możliwe;
• osoby, które ze względu na chorobę lub niepełnosprawność nie są w stanie stawić się w urzędzie wojewódzkim.

⇒ Choroba lub niepełnosprawność uniemożliwiająca stawiennictwo osobiste musi być potwierdzona zaświadczeniem lekarskim. Musi być ono wystawione przez właściwego lekarza specjalistę nie wcześniej niż na 3 miesiące przed złożeniem wniosku.

• małoletni do ukończenia 13 roku życia;
  
• osoby, które ze względu na niepełnosprawność nie są w stanie dopełnić tego obowiązku (nie są w stanie podpisać się samodzielnie).
  

⇒ Osoby chore lub niepełnosprawne, które są w stanie złożyć podpis, ale choroba lub niepełnosprawność uniemożliwia im wizytę w urzędzie wojewódzkim, składają odręczny wzór podpisu na specjalnym formularzu, który poprzez pełnomocnika przesyłają pocztą lub składają w biurze podawczym w urzędzie wojewódzkim. ⇒ Formularz jest dostępny do pobrania w Kroku 3. "Złóż wniosek online" w panelu "Pozostałe wnioski".

Wydanie decyzji orzekającej o odmowie może być spowodowane:

• niespełnieniem wymogów do zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na deklarowany cel pobytu lub stwierdzeniem, że okoliczności, które są podstawą ubiegania się o to zezwolenie, nie uzasadniają pobytu cudzoziemca w Polsce przez okres dłuższy niż 3 miesiące;
• wpisem danych cudzoziemca do wykazu cudzoziemców, których pobyt jest na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej niepożądany, lub figurowaniem danych w Systemie Informacyjnym Schengen do celów odmowy wjazdu i pobytu;
• względami obronności lub bezpieczeństwem państwa lub ochroną bezpieczeństwa i porządku publicznego lub zobowiązaniami wynikającymi z postanowień ratyfikowanych umów międzynarodowych obowiązujących RP;
• złożeniem w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy wniosku zawierającego nieprawdziwe dane osobowe lub fałszywe informacje lub dołączeniem do tego wniosków dokumentów zawierających takie dane lub informacje, lub też zeznaniem nieprawdy lub zatajeniem prawdy albo podrobieniem lub przerobieniem dokumentu w celu użycia go jako autentycznego lub używaniem takiego dokumentu jako autentycznego;
• zaleganiem z uiszczeniem podatków, z wyjątkiem przypadków gdy uzyskał przewidziane prawem zwolnienie, odroczenie, rozłożenie na raty zaległych płatności lub wstrzymanie w całości wykonania decyzji właściwego organu;
• niezwróceniem kosztów związanych z wydaniem i wykonaniem decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, które zostały pokryte z budżetu państwa;
• brakiem wyrażenia zgody na leczenie, w sytuacji podlegania obowiązkowi leczenia na podstawie art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi;
• złożeniem wniosku podczas nielegalnego pobytu na terytorium Polski lub nielegalnym pobytem na tym terytorium w dacie wydawania decyzji.

Wojewoda może także odmówić tego zezwolenia w sytuacji, jeżeli:

• w danym roku kalendarzowym został osiągnięty limit wydanych zezwoleń na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej, udzielanych na podstawie art. 142 ust. 3 (członkom zarządu spółek, komplementariuszom i prokurentom).
  
  Ustalenie takiej kwoty jest fakultatywne i jest zależne od oceny sytuacji na rynku pracy, oceny poziomu bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego. Dotąd nie przyjęto przepisów właściwych dla przyjęcia takiej kwoty, zatem wojewoda nie może odmówić udzielenia zezwolenia na tej podstawie.

Zezwolenia odmawia się, gdy:

Art. 117 pkt 1 ⇒ podmiot powierzający pracę cudzoziemcowi lub podmiot zarządzający nim lub kontrolujący go:

• został prawomocnie ukarany za wykroczenie, o którym mowa w art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, i w ciągu 2 lat od ukarania został ponownie ukarany za podobne wykroczenie;
• został prawomocnie ukarany za wykroczenia, o których mowa w art. 84 ust. 3-5 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
• jest osobą fizyczną skazaną prawomocnym wyrokiem za przestępstwo, o którym mowa w art. 218-221, art. 270, art. 271, art. 272, art. 273 lub art. 275 Kodeksu karnego;
• jest osobą fizyczną skazaną prawomocnym wyrokiem za przestępstwo, o którym mowa w art. 9 lub art. 10 ustawy z dnia 15 czerwca 2012 r. o skutkach powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom przebywającym wbrew przepisom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
• został prawomocnie ukarany za wykroczenie, o którym mowa w art. 11 ustawy z dnia 15 czerwca 2012 r. o skutkach powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom przebywającym wbrew przepisom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
• jest osobą fizyczną prawomocnie skazaną za przestępstwo, o którym mowa w art. 189a Kodeksu karnego, lub skazaną w innym państwie za przestępstwo, o którym mowa w Protokole o zapobieganiu, zwalczaniu oraz karaniu za handel ludźmi, w szczególności kobietami i dziećmi, uzupełniającym Konwencję Narodów Zjednoczonych przeciwko międzynarodowej przestępczości zorganizowanej, przyjętym przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 15 listopada 2000 r. (Dz. U. z 2005 r. poz. 160);
• nie dopełnia obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, Fundusz Emerytur Pomostowych oraz Fundusz Solidarnościowy albo nie dopełnia obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników, z wyjątkiem przypadków, gdy uzyskał przewidziane prawem odroczenie terminu płatności lub rozłożenie na raty zaległych płatności lub gdy wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;
• nie dopełnia obowiązku zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego pracowników lub innych osób objętych obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym;
• zalega z uiszczeniem podatku dochodowego od osób fizycznych lub podatku dochodowego od osób prawnych, z wyjątkiem przypadków, gdy uzyskał przewidziane prawem zwolnienie, odroczenie, rozłożenie na raty zaległych płatności lub wstrzymanie w całości wykonania decyzji właściwego organu;

Art. 117 pkt 2 ⇒ cudzoziemiec:

• nie posiada formalnych kwalifikacji lub nie spełnia innych warunków, które są wymagane, w przypadku zamiaru powierzenia mu wykonywania pracy w zawodzie regulowanym w rozumieniu art. 5 pkt 4 ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej;
• został skazany prawomocnym wyrokiem za przestępstwo, o którym mowa w art. 270-275 Kodeksu karnego, popełnione w związku z postępowaniem w sprawie wydania zezwolenia na pracę lub udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę;

Od decyzji o odmowie udzielenia zezwolenia możesz odwołać się do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Wystąpienie z odwołaniem stanowi Twoje prawo, a nie obowiązek.

⇒ Jeżeli zezwolenie nie zostanie Ci udzielone i nie posiadasz podstawy do dalszego pobytu w Polsce, a nie złożysz w terminie odwołania od decyzji wojewody, powinieneś opuścić terytorium Polski w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja wojewody stała się ostateczna. Jeśli nie wyjedziesz, może zostać wobec Ciebie wydana decyzja o zobowiązaniu do powrotu. ⇒ W przypadku złożenia kolejnego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt w tym terminie, wniosek ten nie zostanie rozpatrzony. ⇒ Film instruktażowy - obejrzyj film.

W postępowaniu odwoławczym Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców może uznać zasadność udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Wówczas uchyli zaskarżoną decyzję wojewody i udzieli zezwolenia, wyjaśniając w uzasadnieniu przyczyny uchylenia decyzji. 

Cudzoziemcowi, który po uchyleniu decyzji organu I instancji uzyskał zezwolenie na pobyt czasowy na terytorium Polski, wydawana jest karta pobytu. Dokument ten wydawany jest z urzędu przez wojewodę, który prowadził postępowanie w I instancji.

W postępowaniu odwoławczym Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców może stwierdzić, że wymogi nie zostały spełnione. Wtedy utrzyma w mocy decyzję wojewody i wyjaśni swoje stanowisko.

⇒ Jeżeli zezwolenie nie zostanie udzielone i nie posiadasz podstawy do dalszego pobytu w Polsce, powinieneś opuścić terytorium Polski w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o utrzymaniu w mocy decyzji wojewody wydana przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców zostanie ci doręczona. Jeśli nie wyjedziesz, może zostać wobec ciebie wydana decyzja o zobowiązaniu do powrotu.  ⇒ Jeśli złożysz kolejny wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt w tym terminie, wniosek ten nie zostanie rozpatrzony (odmowa wszczęcia). ⇒ Film instruktażowy - obejrzyj film.

W postępowaniu odwoławczym Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców może stwierdzić, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania. Wówczas uchyli decyzję wojewody i przekaże mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.