Skuteczność wielu czynności w postępowaniu administracyjnym zależy od prawidłowego doręczenia korespondencji (m.in. wezwań, zawiadomień, decyzji, postanowień).
Od daty doręczenia rozpoczynają bieg terminy wyznaczające okresy, w których strona może skorzystać ze swoich uprawnień lub powinna wypełnić nałożone obowiązki.
Zagadnienie zostało uregulowane w przepisach Działu I., Rozdziału 8. (Doręczenia) ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Zgodnie z przepisami, organ administracji doręcza pisma oficjalnie, na adres do doręczeń elektronicznych, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych lub w swojej siedzibie.
| Co to adres do doręczeń elektronicznych i jak następuje doręczenie tą drogą? | |
|---|---|
|
Adres do doręczeń elektronicznych to adres elektroniczny, na który organ przesyła pismo w formie dokumentu elektronicznego. Doręczenie pisma na taki adres następuje tylko wówczas, gdy adresat korespondencji posiada taki adres, tj. jest on wpisany do prowadzonej przez ministra właściwego do spraw informatyzacji bazy adresów elektronicznych, będącej rejestrem publicznym. Korespondencję uznaje się za doręczoną z chwilą odebrania jej przez adresata po wpłynięciu na adres do doręczeń elektronicznych albo z upływem 14 dni od dnia wpłynięcia korespondencji na ten adres, jeżeli nie została w tym czasie przez adresata odebrana. |
W przypadku niemożności doręczenia tą drogą, doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora wyznaczonego, którym obecnie jest Poczta Polska Spółka Akcyjna, z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, lub też doręcza pisma przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy.
W ostateczności, w przypadku również braku możliwości doręczenia z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, organ administracji może doręczyć pismo przesyłką rejestrowaną, tj. przesyłką pocztową przyjętą za pokwitowaniem przyjęcia i doręczaną za pokwitowaniem odbioru.
W przypadku, gdy doręczenie pisma nie następuje na adres do doręczeń elektronicznych, następuje w miejscu zamieszkania lub pracy adresata albo na adres do korespondencji wskazany w bazie adresów elektronicznych (ten ostatni przypadek dotyczy tylko, gdy adresat posiada adres do doręczeń elektronicznych wpisany do bazy adresów elektronicznych, prowadzonej przez ministra właściwego do spraw informatyzacji, a doręczenie pisma na ten adres z przyczyn prawnych lub faktycznych nie jest możliwe). Pisma można także doręczać wyjątkowo, w każdym innym miejscu, w którym zastanie się adresata.
Odbierający pismo potwierdza doręczenie swoim podpisem ze wskazaniem daty doręczenia.
| ⇒ Odmowa przyjęcia pisma, czy też odmowa złożenia podpisu i daty nie oznacza, że doręczenie nie jest skuteczne. W takiej sytuacji pismo zwracane jest nadawcy z adnotacją o odmowie odbioru pisma i dacie zdarzenia i umieszcza się je w aktach sprawy uznając za datę doręczenia dzień odmowy przyjęcia pisma. |
Organ administracji może doręczyć pismo:
W przypadku ustanowienia w sprawie pełnomocnika (patrz: Osobiste działanie) - to jemu doręcza się pisma. W sytuacji, gdy strona działa za pośrednictwem kilku pełnomocników, może ona wskazać tego, któremu pisma należy doręczać. Istotne jest informowanie organu o wypowiedzeniu pełnomocnictwa w przypadku, gdy strona zamierza zrezygnować z pełnomocnika lub wyznaczyć inną osobę do doręczeń.
Należy wskazać, że jeżeli strona, która nie ma miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu albo siedziby Polsce, innym państwie UE albo Szwajcarii, Norwegii, Islandii lub Liechtensteinie, nie ustanowiła pełnomocnika do prowadzenia sprawy mieszkającego w Polsce i nie działa za pośrednictwem konsula Rzeczypospolitej Polskiej, jest obowiązana wskazać w Polsce pełnomocnika do doręczeń. Tego obowiązku nie ma w przypadku, gdy doręczenie następuje usługą rejestrowanego doręczenia elektronicznego, tj. na adres do doręczeń elektronicznych.
W przypadku zaniechania realizacji takiego obowiązku przeznaczone dla tej strony pisma pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia.
Stronę należy o tym pouczyć przy pierwszym doręczeniu. Strona powinna być również pouczona o możliwości złożenia odpowiedzi na pismo wszczynające postępowanie i wyjaśnień na piśmie oraz o tym, kto może być ustanowiony pełnomocnikiem.
Istnieje obowiązek informowania organu administracji o każdej zmianie adresu do doręczeń. W przeciwnym razie doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny.
W przypadku, gdy występują trudności w doręczeniu pisma bezpośrednio stronie, przedstawicielowi ustawowemu bądź pełnomocnikowi stosuje się tzw. doręczenie zastępcze. Polega ono na doręczeniu pisma za pokwitowaniem osobie pełnoletniej (dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu), która zobowiąże się do oddania przesyłki adresatowi. W takiej sytuacji pozostawia się stronie także zawiadomienie (w skrzynce pocztowej, lub gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania) z informacją o doręczeniu zastępczym.
Jeżeli taka forma doręczenia również nie jest możliwa, pracownik operatora pocztowego pozostawia pismo na okres 14 dni w urzędzie pocztowym lub urzędzie gminy, o czym adresat jest zawiadamiany pisemnie dwukrotnie. Zawiadomienie (awizo) o możliwości odebrania pisma w ciągu 14 dni od dnia pozostawienia pierwszego zawiadomienia pozostawia się w skrzynce pocztowej lub innym widocznym miejscu.
Po upływie 14 dni, jeśli pismo nie jest odebrane przez stronę, następuje zwrot przesyłki do nadawcy. Po tym terminie doręczenie uznaje się za dokonane, a przesyłka pozostawiona w aktach sprawy. Jest to tzw. fikcja doręczenia.
Zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki oraz umieszczone na nim przez pracownika poczty adnotacje stanowią dokument urzędowy.